Spis treści artykułu
- Jak ująć w ewidencji zakup w walucie obcej?
- Jaki jest przykład zakupu w walucie obcej z zaliczką?
- Jak tworzy się koszt towaru, jeśli płatności były dwie?
- Co będzie, jeśli przyjęcie zaksięgowano po kursie zaliczki?
- Czy potrzebna jest osobna umowa w walucie?
- Co sprawdzać co miesiąc, żeby różnica kursowa nie była niespodzianką?
- Jak ustalić kurs na okres?
- Jak uwzględnić cło i dostawę?
- Co robi Bimp, a czego nie
- Często zadawane pytania
- Zakup w walucie obcej ma w ewidencji trzy osobne kwoty: dług wobec dostawcy w walucie umowy, koszt towaru w walucie ewidencji po kursie przyjęcia i pieniądze faktycznie zapłacone po kursach płatności. Różnica między dwiema ostatnimi to różnica kursowa i pokazuje się ją osobno od kosztu.
- W umownym przykładzie producent kupuje 4 000 kg granulatu za 10 000 USD. Zaliczka 5 000 USD po kursie 4,10 zł, reszta 5 000 USD po 4,25 zł, przyjęcie po kursie 4,20 zł. Koszt to 42 000 zł (10,50 zł/kg), zapłacono 41 750 zł, różnica kursowa 250 zł.
- W Bimp walutę zakupu zadaje umowa z dostawcą, a koszt liczy się po kursie ewidencyjnym dokumentu przyjęcia. Błąd w kursie poprawia się ponownym zaksięgowaniem.
- Bimp nie prognozuje kursu i nie zabezpiecza ryzyka: kurs ewidencyjny trzeba zestawiać z rzeczywistym kursem na datę operacji.
Zakup w walucie obcej w ewidencji składa się z trzech kwot: długu wobec dostawcy w walucie umowy, kosztu towaru w walucie ewidencji po kursie przyjęcia i pieniędzy faktycznie zapłaconych po kursach płatności. Różnica między drugą a trzecią kwotą to różnica kursowa, którą pokazuje się osobno od kosztu.
Producent wyrobów z tworzyw płaci tureckiemu dostawcy w dolarach. Zaliczkę przelał w poniedziałek, resztę dołożył po trzech tygodniach, gdy kurs wzrósł. Księgowa pyta, którą kwotę wpisać do kosztu granulatu, a handlowiec porównuje ją z cennikiem i widzi inną marżę. Poniżej umowny przykład z pełną arytmetyką. Firma jest zmyślona.
Jak ująć w ewidencji zakup w walucie obcej?
Walutę zakupu w Bimp określa umowa z dostawcą. Tworzy się umowę w USD lub EUR, wybiera ją w zamówieniu dla dostawcy, a ceny i kwota „Razem” pokażą się w walucie umowy. Dług wobec dostawcy zapisuje się w tej samej walucie.
Kolejność jest taka:
- Umowa z dostawcą w odpowiedniej walucie. Jeśli w umowie jest waluta krajowa, a kupuje się za dolary, dług i koszt zapiszą się błędnie.
- Zamówienie dla dostawcy według tej umowy. Dla umowy walutowej „Price list rate” (kurs cennika) równa się „Accounting rate” (kurs ewidencyjny).
- Płatność dla dostawcy: zaliczka i reszta osobnymi dokumentami, z kursem rozliczenia.
- Przyjęcie towarów, które wprowadza surowiec na stan i tworzy koszt.
Kursy pochodzą z katalogu „Currencies/Rates” (waluty i kursy). Dla każdej waluty jest tam kurs wewnętrzny (podstawa sprawozdawczości zarządczej), kurs handlowy i automatyczne pobieranie z NBU lub rynku międzybankowego. Szczegółowe kroki opisują artykuły pomocy: Zakup w walucie obcej i Waluty i kursy.
Jaki jest przykład zakupu w walucie obcej z zaliczką?
Producent zamawia 4 000 kg granulatu polipropylenu po 2,50 USD za kg. Warunki: zaliczka 50%, reszta po otrzymaniu. Umowa jest w USD. Walutą ewidencji jest złoty, a kursy podaje się jako złote za 1 USD.
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Ilość | 4 000 kg |
| Cena | 2,50 USD/kg |
| Kwota zamówienia | 4 000 × 2,50 = 10 000 USD |
| Zaliczka 50% | 5 000 USD |
| Reszta | 5 000 USD |
Dalej dwie płatności i przyjęcie, każde po swoim kursie.
| Zdarzenie | Kwota, USD | Kurs, zł/USD | Złote |
|---|---|---|---|
| Zaliczka (płatność dla dostawcy) | 5 000 | 4,10 | 20 500 |
| Przyjęcie towaru (kurs ewidencyjny dokumentu) | 10 000 | 4,20 | 42 000 |
| Płatność reszty | 5 000 | 4,25 | 21 250 |
Kontrola: 5 000 × 4,10 = 20 500 zł, 10 000 × 4,20 = 42 000 zł, 5 000 × 4,25 = 21 250 zł.
Jak tworzy się koszt towaru, jeśli płatności były dwie?
Koszt tworzy przyjęcie. Bimp przelicza wartość z waluty dokumentu na walutę ewidencji po kursie ewidencyjnym tego dokumentu, więc granulat przyjmuje się za 10 000 × 4,20 = 42 000 zł. Na kilogram to 42 000 / 4 000 = 10,50 zł.
Kursy płatności do tej kwoty nie wchodzą. Jeśli je uśrednić, wyjdzie (20 500 + 21 250) / 4 000 = 10,4375 zł/kg, czyli wartość faktycznie wydanych złotych. Różnica między dwiema liczbami przechodzi jako kursowa.
| Wskaźnik | Kwota, zł | Na kg, zł |
|---|---|---|
| Koszt po kursie przyjęcia | 42 000 | 10,5000 |
| Faktycznie zapłacono (20 500 + 21 250) | 41 750 | 10,4375 |
| Różnica kursowa | 250 | 0,0625 |
Kontrola: 42 000 - 41 750 = 250 zł, 250 / 4 000 = 0,0625 zł na kg. Rozłóżmy to na płatności. Zaliczka po kursie niższym niż kurs przyjęcia dała 5 000 × (4,20 - 4,10) = 500 zł oszczędności. Reszta po kursie wyższym dała 5 000 × (4,25 - 4,20) = 250 zł dopłaty. Razem 500 - 250 = 250 zł oszczędności.
W przykładzie firma zapłaciła mniej, niż towar kosztuje w ewidencji, więc to przychód z różnicy kursowej. Gdyby kurs po przyjęciu wzrósł jeszcze wyżej, wynik stałby się stratą. Sumę widać w raporcie „Non-operating income/expenses” (przychody i koszty nieoperacyjne) osobnymi pozycjami, a zysk brutto ze sprzedaży od niej nie zależy.
Co będzie, jeśli przyjęcie zaksięgowano po kursie zaliczki?
Typowy błąd: przyjęcie wprowadza się po kursie pierwszej płatności, 4,10. Wtedy koszt wygląda tak:
| Kurs w przyjęciu | Koszt, zł | Na kg, zł | Odchylenie od 10,50 zł na kg |
|---|---|---|---|
| 4,20 (według daty przyjęcia) | 42 000 | 10,50 | 0 |
| 4,10 (kurs zaliczki) | 41 000 | 10,25 | -0,25 (-1 000 zł na partię) |
Kontrola: 10 000 × 4,10 = 41 000 zł, 41 000 / 4 000 = 10,25 zł, 4 000 × 0,25 = 1 000 zł. Wyrób z takiego surowca wyjdzie tańszy, niż powinien, a marża na papierze wzrośnie. Pomoc radzi zestawiać kurs w zamówieniu z rzeczywistym kursem na datę operacji i ten sposób tu działa.
Jeśli błąd znaleziono po sprzedaży, należy poprawić dokument i ponownie zaksięgować okres. Masowe przeliczenie Bimp wykonuje automatycznie po północy, a żeby zaktualizować od razu, należy otworzyć dokument sprzedaży w Sales → Sales i zaksięgować go jeszcze raz. Kolejność opisuje artykuł Przeliczenie kosztu. Jak ten sam kurs wpływa na ceny sprzedaży, omawia materiał o przeliczaniu cen przy zmianie kursu walut.
Czy potrzebna jest osobna umowa w walucie?
Tak, dla każdej waluty rozliczeń z dostawcą potrzebna jest własna umowa. Waluta umowy określa, w czym Bimp prowadzi dług, w czym pokazuje ceny w zamówieniu i po jakim kursie przelicza kwoty do kosztu. Jeśli jeden dostawca wysyła zarówno za euro, jak i za dolary, należy założyć dwie umowy i wybierać właściwą w zamówieniu.
Przed zaksięgowaniem dokumentu zaopatrzeniowiec sprawdza trzy rzeczy: walutę wybranej umowy, kod waluty przy cenie w kolumnie „Price” i sumę „Razem” w walucie umowy. W przykładzie to 2,50 USD przy każdym kilogramie i 10 000 USD w sumie. Jeśli przy cenie stoi PLN, umowę wybrano błędnie, a dług i koszt liczyłyby się nieprawidłowo.
Co sprawdzać co miesiąc, żeby różnica kursowa nie była niespodzianką?
Księgowa zestawia kursy płatności z kursem przyjęcia dla każdego zakupu walutowego. Zaopatrzeniowiec patrzy, które zamówienia czekają na zapłatę reszty, bo od kursu w dniu płatności zależy wynik. Właściciel patrzy na różnicę kursową osobną linią i nie miesza jej z marżą sprzedaży.
Dla przykładu z 10 000 USD reguła jest taka: każde 0,10 zł różnicy kursu na zapłaconych 5 000 USD daje 500 zł na zaliczce albo na reszcie. Jeśli resztę zapłaci się po 4,30 zamiast po 4,25, różnica wyniesie 5 000 × (4,30 - 4,20) = 500 zł dopłaty, a razem z zaliczką wynik kursowy będzie równy 500 - 500 = 0 zł.
Jak ustalić kurs na okres?
Jeśli firma pracuje według kursu wewnętrznego na rok, należy go ustalić. Otwiera się kartę waluty, w dwóch polach automatycznego pobierania (kurs handlowy i wewnętrzny) wybiera „No updates”, a na zakładce „Exchange rates” zadaje kursy i datę początku obowiązywania. Zamówienia, przyjęcia i płatności liczą się wtedy po jednej wartości i nie ma zbędnej różnicy między dokumentami.
Kurs stały nadaje się do budżetu i sprawozdawczości zarządczej. Bank i tak obciąża złotymi po swoim kursie, a kupno waluty pod płatność ujmuje się dokumentem „Currency exchange” (wymiana walut): liczy on kurs krzyżowy i pokazuje różnicę kursową.
Jak uwzględnić cło i dostawę?
Zamówienie i płatność dla dostawcy ujmują tylko wartość towaru w walucie. Cło, podatki importowe, usługi brokera i transport dodaje się osobno: koszty dodatkowe rozkłada się na partię i zwiększają one koszt. Pełne wyliczenie z cłem, brokerem i dostawą na przykładzie folii z Turcji znajduje się w materiale o koszcie nabycia importowanego surowca z cłem. W tym artykule omówiono tylko składnik kursowy.
Co robi Bimp, a czego nie
Bimp to ukraińska chmurowa ERP dla producentów. Do zakupu w walucie obcej przechowuje walutową umowę z dostawcą, pokazuje ceny i kwotę zamówienia w walucie umowy, prowadzi dług w tej walucie, pozwala wprowadzać płatności z kursem rozliczenia, liczy koszt w walucie ewidencji po kursie dokumentu przyjęcia i pokazuje różnice kursowe. W katalogu walut są kursy wewnętrzny i handlowy, automatyczne pobieranie z NBU lub rynku międzybankowego oraz możliwość ustalenia kursu na okres. Blok zakupów opisuje strona Zakupy i dostawcy.
Granice są takie. Bimp nie prognozuje kursu, nie zabezpiecza ryzyka walutowego i nie kupuje waluty automatycznie. Kurs ewidencyjny w dokumencie ustawia system z katalogu, więc trzeba go zestawiać z rzeczywistym kursem na datę operacji. Zmienione kursy działają na przyszłe operacje, zaksięgowane dokumenty minionych okresów nie przeliczają się automatycznie. Bimp prowadzi ewidencję zarządczą: ujęcie podatkowe różnic kursowych i sprawozdawczość dla organów prowadzi się osobno.
W przykładzie 10 000 USD dało koszt 42 000 zł (10,50 zł/kg) i różnicę kursową 250 zł poza kosztem. Błąd w kursie przyjęcia przesuwa koszt o różnicę kursów pomnożoną przez kwotę w walucie: 0,10 zł × 10 000 USD dało 1 000 zł.
Często zadawane pytania
Jak prowadzić ewidencję zakupu w walucie obcej?
Należy zawrzeć umowę z dostawcą w walucie zakupu, utworzyć zamówienie i przyjęcie według tej umowy i wprowadzać płatności w tej walucie. System prowadzi dług wobec dostawcy w walucie umowy, a koszt towaru liczy się w walucie ewidencji po kursie przyjęcia.
Czym jest różnica kursowa przy imporcie?
To różnica między wartością zakupu w walucie ewidencji po kursie przyjęcia a pieniędzmi faktycznie zapłaconymi po kursach płatności. Jeśli zapłacono mniej, to przychód, jeśli więcej, to koszt. Do kosztu towaru nie wchodzi.
Jak ustalić kurs, żeby w dokumentach nie było różnicy kursowej?
W katalogu walut należy dla automatycznego pobierania wybrać „No updates” i zadać kursy wewnętrzny i handlowy na potrzebny okres, na przykład na rok. Nowe kursy działają na przyszłe operacje, zaksięgowane dokumenty się nie zmieniają.
Co robić, jeśli przyjęcie zaksięgowano po złym kursie?
Poprawić dokument i ponownie zaksięgować okres. Bimp przelicza koszt w dokumentach rozchodowych automatycznie po północy, a żeby zobaczyć wynik od razu, należy otworzyć dokument sprzedaży i zaksięgować go jeszcze raz.
Gdzie widać różnicę kursową?
W raporcie „Non-operating income/expenses” różnice kursowe są pokazane osobnymi pozycjami, poza kosztem i zyskiem brutto.
Na prezentacji Bimp ERP specjalista przygotuje umowę walutową, zamówienie, przyjęcie i płatności po dwóch kursach oraz pokaże, jak tworzy się koszt i różnica kursowa.
Zamów demo