Spis treści artykułu
- Dlaczego na naradzie spierają się o liczby?
- Jak zbudować raportowanie zarządcze w produkcji w ośmiu krokach?
- Co właściciel widzi w poniedziałek: zysk, gotówka, dług
- Gdzie utknął dług, skoro zysk to 35 800, a gotówka wzrosła tylko o 28 000?
- Jak zmienia się narada, gdy raporty się zgadzają?
- Co robi Bimp, a co zostaje po Państwa stronie
- Często zadawane pytania
- Właściciel produkcji co poniedziałek pyta o trzy rzeczy: zysk za miesiąc, gotówkę na rachunkach i dług odbiorców. W Bimp odpowiadają na nie raporty „Income and Expenses (P&L)”, „Cash flow” i „Customer settlements”, które czytają te same dokumenty.
- W umownym przykładzie zysk netto za październik wynosi 35 800 PLN, przepływ netto +28 000 PLN, a dług odbiorców wzrósł o 60 000 PLN do 250 000 PLN. Różnicę między zyskiem a gotówką tłumaczy dług sieci.
- Trzy pliki Excel z różnymi liczbami przestają być potrzebne: narada zaczyna się od jednego szablonu raportu, a spór o to, czyja liczba jest dobra, zamienia się w rozmowę o przyczynach.
Firma jest fikcyjna. Każde działanie w Bimp to prawdziwa funkcja produktu. Liczby w przykładzie są wymyślone, a arytmetykę można sprawdzić na kalkulatorze.
Raportowanie zarządcze w produkcji odpowiada na trzy pytania: ile firma zarobiła, ile gotówki jest na rachunkach i kto jest winien pieniądze. W Bimp odpowiadają na nie trzy raporty: „Income and Expenses (P&L)” (rachunek zysków i strat), „Cash flow” (przepływy pieniężne) i „Customer settlements” (rozrachunki z odbiorcami). W umownym przykładzie zysk netto za październik to 35 800 PLN, gotówka wzrosła o 28 000 PLN, a dług odbiorców o 60 000 PLN.
Właściciel firmy CzystyDom co poniedziałek zwołuje naradę o dziewiątej. Dyrektor finansowy przychodzi z trzema plikami Excel: zysk w jednym, gotówka z wyciągów bankowych w drugim, długi odbiorców w trzecim. Liczby są różne, bo pliki zbierano w różne dni z różnych źródeł. Przez pierwsze dwadzieścia minut narady właściciel i dyrektor finansowy ustalają, który plik jest prawidłowy.
Dlaczego na naradzie spierają się o liczby?
CzystyDom (firma umowna) produkuje chemię gospodarczą: żele, płyny do mycia naczyń, proszki. Zatrudnia 85 osób. Wyroby idą dwoma kanałami: własna hurtownia przez handlowców i dostawy do trzech sieci handlowych. Właściciel zarządza z tygodnia na tydzień i chce widzieć trzy odpowiedzi w jednym miejscu.
Pliki się nie zgadzają z obiektywnych powodów. Zysk w pierwszym liczy się według wysyłek, gotówka w drugim według płatności, a długi w trzecim aktualizuje się ręcznie raz w tygodniu. Zamieszanie pogłębia to, że prowizje bankowe i różnice kursowe w jednym pliku wchodzą do kosztu własnego, a w innym stoją osobnym wierszem.
Kiedy dane leżą w jednym systemie, spór znika. Wysyłki, płatności i koszty wprowadza się dokumentami, a raporty tylko inaczej je grupują.
Jak zbudować raportowanie zarządcze w produkcji w ośmiu krokach?
Każdy krok ma stronę w pomocy, link stoi obok.
Krok 1. Kierunki działalności i pozycje. W słowniku zakłada się kierunki „Własna hurtownia” i „Sieci” oraz pozycje przychodów i kosztów z grupami: koszty ogólnoprodukcyjne, administracyjne, sprzedaży, nieoperacyjne. Od tego zależy, w którym wierszu raportu znajdzie się każda złotówka (Projects and lines of business, Income and expense items).
Krok 2. Raport „Income and Expenses (P&L)”. Pokazuje przychód ze sprzedaży, koszt własny, zysk brutto, grupy kosztów, zysk przed odsetkami, podatkami i amortyzacją, pozycje nieoperacyjne i zysk netto. Kolumny wynikają z grupowania po miesiącach, kwartałach lub latach, a filtr „Lines of business” oddziela hurtownię od sieci (Income and Expenses (P&L) report).
Krok 3. Raporty „Expenses” (koszty) i „Non-operating income/expenses” (przychody i koszty nieoperacyjne). Pierwszy szybko pokazuje grupy kosztów operacyjnych. Drugi zbiera podatki, różnice kursowe i prowizje, które nie należą do kosztu własnego (Expenses, Non-operating income/expenses).
Krok 4. Gotówka. „Cash flow” daje saldo początkowe, wpływy, wydatki i saldo końcowe według rachunków i kas. „Net cash flow” dodaje przekroje według kontrahentów i kierunków, a „Cash flow by activity type” dzieli przepływ według rodzajów działalności, na przykład na część operacyjną i finansową (Cash flow, Cash flow by activity type).
Krok 5. Dług odbiorców. Raport „Customer settlements” pokazuje dla każdego klienta i umowy saldo początkowe, wysłane, zapłacone i saldo końcowe. Dodatnie saldo końcowe oznacza dług odbiorcy. Przeterminowanie według dni zwłoki daje osobny raport, jeśli w umowie wpisano dni odroczenia (Customer settlements).
Krok 6. Zestawienie obrotów i sald. Gdy liczba wydaje się dziwna, raport „Trial Balance” pokazuje obroty i salda na kontach, a przełącznik „Show as last level: Documents” schodzi do dokumentów (Trial Balance).
Krok 7. Szablony i pobieranie. Filtry i grupowanie zapisuje przycisk „Save as new template”, a gotowy raport pobiera się na urządzenie. Narada za każdym razem otwiera te same szablony (Reports in Bimp).
Krok 8. Dashboard. Na stronie głównej właściciel widzi kafelki „Cash balance”, „Gross profit”, „Profitability”, „Revenue” i „Customer payments”. Do własnych dashboardów służy BigQuery z Looker Studio: połączenie wykonuje wsparcie techniczne na prośbę właściciela firmy (Bimp overview, BigQuery and Looker Studio).
Co właściciel widzi w poniedziałek: zysk, gotówka, dług
Poniżej październikowe liczby firmy CzystyDom. Wszystkie kwoty są umowne.
Zysk memoriałowo. Raport P&L za miesiąc, filtr według kierunków:
| Wskaźnik | Własna hurtownia, PLN | Sieci, PLN | Razem, PLN |
|---|---|---|---|
| Przychód ze sprzedaży | 240 000 | 360 000 | 600 000 |
| Koszt własny | 156 000 | 288 000 | 444 000 |
| Zysk brutto | 84 000 | 72 000 | 156 000 |
| Marża od przychodu | 35,0% | 20,0% | 26,0% |
Sieci dają 60% przychodu, ale tylko 46% zysku brutto (72 000 / 156 000 = 46,2%). To pierwsze pytanie na naradę.
Poniżej zysku brutto raport pokazuje koszty według grup:
| Wiersz | Kwota, PLN |
|---|---|
| Zysk brutto | 156 000 |
| Koszty ogólnoprodukcyjne | 42 000 |
| Koszty administracyjne | 31 000 |
| Koszty sprzedaży | 28 000 |
| Razem koszty operacyjne | 101 000 |
| Zysk przed odsetkami, podatkami i amortyzacją | 55 000 |
| Amortyzacja | 6 000 |
| Zysk przed odsetkami i podatkami | 49 000 |
| Koszty nieoperacyjne (prowizje 2 400, różnica kursowa 1 800, podatek dochodowy 9 000) | 13 200 |
| Zysk netto | 35 800 |
Sprawdzenie: 42 000 + 31 000 + 28 000 = 101 000. Dalej 156 000 - 101 000 = 55 000, 55 000 - 6 000 = 49 000, 49 000 - 13 200 = 35 800. Rentowność zysku netto to 35 800 / 600 000 = 6,0%. O tym, jak czytać każdy wiersz takiego raportu, jest osobny artykuł: Rachunek zysków i strat producenta: przykład.
Gotówka według faktycznych płatności. Raport „Cash flow” za październik dla wszystkich rachunków i kas:
| Wskaźnik | Kwota, PLN |
|---|---|
| Saldo początkowe | 115 000 |
| Wpływy (płatności od odbiorców) | 540 000 |
| Wydatki: dostawcy 310 000, wynagrodzenia 118 000, inne operacyjne 56 000, podatki i opłaty 28 000 | 512 000 |
| Przepływ netto | 28 000 |
| Saldo końcowe | 143 000 |
Weryfikacja: 540 000 - 512 000 = 28 000, a 115 000 + 28 000 = 143 000.
Gdzie utknął dług, skoro zysk to 35 800, a gotówka wzrosła tylko o 28 000?
Przychód za miesiąc wynosi 600 000 PLN, a wpłat przyszło 540 000. Różnica 60 000 PLN trafiła do należności. Raport „Customer settlements” pokazuje, gdzie dokładnie.
| Wskaźnik | Kwota, PLN |
|---|---|
| Saldo początkowe długu odbiorców | 190 000 |
| Wysłano w październiku | 600 000 |
| Zapłacono | 540 000 |
| Saldo końcowe | 250 000 |
Sprawdzenie: 190 000 + 600 000 - 540 000 = 250 000, a wzrost to 250 000 - 190 000 = 60 000.
Rozwinięcie według odbiorców pokazuje, że cały dług siedzi w sieciach: pierwsza sieć jest winna 115 000 PLN, druga 82 000 PLN, trzecia 53 000 PLN. Razem 115 000 + 82 000 + 53 000 = 250 000. Odbiorcy hurtowi płacą w dniu wysyłki, więc długu własnej hurtowni nie ma. Raport zaległości dodatkowo pokazuje, że 74 000 PLN z tej kwoty jest już po terminie: 53 000 PLN u trzeciej sieci i 21 000 PLN u drugiej.
Właściciel zbiera naradę z trzech plików Excel. Zysk, gotówka i dług są w nich różne, a pierwsze dwadzieścia minut idzie na spór, czyj plik jest prawidłowy.
Kierunki i pozycje ustawione raz. Narada otwiera zapisane szablony raportów P&L, „Cash flow” i „Customer settlements”, które czytają te same dokumenty.
Zysk netto 35 800 PLN (6,0% przychodu), przepływ netto +28 000 PLN, dług odbiorców 250 000 PLN (wzrósł o 60 000 PLN), z czego po terminie 74 000 PLN w dwóch sieciach.
Jak zmienia się narada, gdy raporty się zgadzają?
Rozmowa o liczbach zamienia się w rozmowę o decyzjach. Właściciel widzi, że sieci przynoszą tylko 46% zysku brutto, a cały przyrost długu siedzi właśnie w nich. Teraz można mówić o warunkach: skrócić odroczenie, wprowadzić przedpłatę dla trzeciej sieci albo przejrzeć jej ceny.
Dyrektor finansowy odzyskuje czas, który szedł na zbieranie plików. Umownie: półtora dnia w tygodniu na uzgadnianie zamienia się w dwie godziny na przygotowanie narady. Gdy właściciel wątpi w liczbę, otwiera „Trial Balance”, rozwija konto do dokumentów i widzi, co za nią stoi. Telefon do księgowej nie jest do tego potrzebny.
O tym, jak buduje się całą rachunkowość zarządczą w produkcji, pisaliśmy w artykule Rachunkowość zarządcza w produkcji: od czego zacząć. Bimp to ukraiński chmurowy system ERP dla producentów i wszystkie te raporty działają w jednym systemie, więc liczby nie rozchodzą się przez źródło.
Co robi Bimp, a co zostaje po Państwa stronie
Raporty budują się z zaksięgowanych dokumentów, więc niezaksięgowana płatność czy faktura w nich się nie znajdzie. Jeśli w dokumencie nie wskazano pozycji lub kierunku, kwota trafi do niewłaściwego wiersza raportu, a „Trial Balance” pomoże to znaleźć. Salda początkowe na rachunkach wprowadza się przed pierwszym raportem, inaczej saldo na początek będzie zerowe.
Zysk i gotówka rozchodzą się zawsze i to normalny stan dla producenta z odroczeniami. Bimp pokazuje przyczynę rozbieżności, a decyzję o odroczeniach podejmuje właściciel. Połączenie z BigQuery wykonuje wsparcie techniczne i samo się nie włącza. Część artykułów pomocy, na których oparto kroki, jest jeszcze w trakcie weryfikacji, więc nazwy przycisków warto porównać ze swoją wersją.
Obraz finansowy firmy CzystyDom za październik zmieścił się w trzech szablonach raportów: zysk 35 800 PLN, gotówka +28 000 PLN i dług 250 000 PLN z konkretnym adresem. Skonfigurować takie raporty na Państwa kierunkach i pozycjach pomoże strona Finanse i raportowanie w Bimp.
Często zadawane pytania
Dlaczego zysk w P&L nie zgadza się z gotówką na rachunku?
P&L liczy zysk memoriałowo: wysyłka trafia do przychodu w dniu sprzedaży. Raport „Cash flow” pokazuje faktyczne płatności. Różnicę dają dług odbiorców, zaliczki dla dostawców i wypłaty, które przypadły na inny miesiąc.
Czy można zobaczyć zysk osobno dla każdego kierunku działalności?
Tak. W raporcie „Income and Expenses (P&L)” filtry „Lines of business” (kierunki działalności) i „Project” (projekt) pozwalają zbudować osobny raport dla własnej hurtowni i dla sieci. Kierunki i projekty zakłada się w słowniku przed pierwszymi dokumentami.
Po co właścicielowi zestawienie obrotów i sald?
Pomaga zweryfikować liczby, które wydają się dziwne. W „Trial Balance” widać obroty i salda na każdym koncie, a przełącznik „Show as last level: Documents” rozwija saldo do dokumentów, z których się zebrało.
Czy można budować własne dashboardy na danych Bimp?
Tak, przez BigQuery i Looker Studio. Eksport włącza wsparcie techniczne Bimp na prośbę właściciela firmy: trzeba przesłać ID firmy i adres e-mail Google. Samodzielnie w interfejsie włączyć go nie można.
Na prezentacji Bimp ERP specjalista zbuduje P&L, przepływy pieniężne i dług odbiorców w przekrojach, jakich potrzebuje Państwa narada.
Zamów demo