Kalkulacja kosztu mebli na zamówienie: kuchnia za 13 000 PLN i marża 28,1%

Firma jest fikcyjna. Każde działanie w Bimp to prawdziwa funkcja produktu. Liczby w przykładzie są wymyślone, a arytmetykę można sprawdzić na kalkulatorze.

Kalkulacja kosztu mebli na zamówienie składa się z trzech części: materiałów według specyfikacji, płacy akordowej monterów i udziału w ogólnych kosztach hali. Dla umownej kuchni „Modern” za 13 000 PLN to 6 500 + 2 200 + 650 = 9 350 PLN, a zysk brutto wynosi 3 650 PLN, czyli 28,1% przychodu.

Właściciel stolarni, o którym mowa, uważał tę marżę za prawie dwa razy wyższą. Kuchnię o długości 2,4 metra sprzedaje za 13 000 PLN, materiały na nią kosztują 6 500 PLN, a różnica 6 500 PLN wygląda jak połowa ceny. Akord monterów i czynsz hali docierają do niego osobnymi wierszami w banku, bez powiązania z kuchnią.

Dlaczego marża kuchni wygląda na 50%, a wychodzi 28,1%?

„Dębowa Stolarnia” (firma umowna) zatrudnia 45 osób: trzy brygady stolarzy i dział montażu. Krojenie płyt oddaje się podwykonawcy. Kuchnie i szafy robi dla klientów prywatnych i projektantów, a okucia sprzedaje też przez własny sklep internetowy. Hala jest wynajmowana.

Cena kuchni w głowie właściciela to podwójna wartość materiałów. Cała reszta przechodzi obok niej.

Udział hali liczy się tak. W miesiącu hala wypuszcza 12 kuchni, a czynsz z prądem kosztuje 7 800 PLN. Dzielimy: 7 800 / 12 = 650 PLN na kuchnię. Żadna kuchnia tych pieniędzy w kalkulacji nie widziała.

Jak wygląda kalkulacja kosztu mebli na zamówienie w Bimp?

Droga od specyfikacji do marży to sześć kroków. Każdy krok jest opisany w pomocy, link stoi obok.

Krok 1. Specyfikacja „Kuchnia Modern 2,4 m”. Ma trzy etapy (krojenie u podwykonawcy, oklejanie krawędzi, montaż), materiały z procentem strat i operację montażu z Państwa stawką. Metodę kosztu planowanego wybiera się na zakładce „Materials and components”: „By remaining cost price” bierze bieżący stan na magazynie, „By last purchase price” jest wygodna do planowania budżetu. Typową specyfikację oznacza się jako szablon, duże zestawy wgrywa się z Excela. Szczegóły w pomocy: Specifications i Import specifications. Dla naszej kuchni plan materiałów to 6 300 PLN.

Krok 2. Zamówienie klienta i rezerwa. Handlowiec tworzy Customer order (zamówienie klienta) ze specyfikacją kuchni i na jego podstawie tworzy rezerwację materiałów. Płyty i okucia są przypisane do tego zamówienia i nie pójdą na cudzą kuchnię (Reserve materials).

Krok 3. „Production order” i „Assembly”. Gdy hala zmontowała kuchnię, zatwierdza się „Assembly” (dokument wytworzenia wyrobu). Materiały są rozchodowane według faktu, a jeśli płyt poszło więcej niż norma, ilość poprawia się w samym dokumencie. Gotowa kuchnia wchodzi na magazyn z jej kosztem. W przykładzie rozchodowano 6 500 PLN wobec planowanych 6 300 PLN, przekroczenie 200 PLN (3,2%). Zobacz Production order i Assembly.

Krok 4. Płaca akordowa monterów. Jeśli w specyfikacji jest operacja ze stawką, „Piecework pay” (płaca akordowa) pojawia się przy zatwierdzeniu „Assembly”, można go też utworzyć na podstawie zatwierdzonego „Assembly” przyciskiem Create based on. Kwota 2 200 PLN trafia na koszt właśnie tej kuchni. Obok widać, który wykonawca co dostał (Piecework pay, scenariusze akordu). Łańcuch od zamówienia klienta przez „Assembly” do płatności otwiera się na zakładce „Links” (The Links tab).

Krok 5. Czynsz i prąd. Ogólne koszty hali wprowadza się dokumentem „Other expenses” z przełącznikiem „To cost price” i bez zamówienia (Cost accumulation). Na koniec miesiąca dokument „Cost allocation” (rozliczenie kosztów) przenosi zgromadzone 7 800 PLN na 12 wytworzonych kuchni według ilości. Na dole dokumentu porównuje się „Allocated” z „Accrued”: jeśli kwoty się różnią, Bimp nie zatwierdzi dokumentu (Cost allocation).

Krok 6. Raporty. „Accumulated cost” pokazuje, ile kosztów zgromadzono, ile już rozliczono i ile czeka (raport). „Gross profit” (zysk brutto), pogrupowany według zamówień, zbiera przychód i koszt razem i daje rentowność kuchni (raport).

Jak rozliczyć czynsz hali na wyroby?

Podstawę rozliczenia ustawia się w dokumencie „Cost allocation” przyciskiem Allocate. „By quantity” dzieli koszty po równo na każdą jednostkę wytworzenia. „By amount” daje droższym wyrobom większy udział. Dla czynszu hali, gdzie kuchnie są podobne pod względem nakładu pracy, stolarnia wybiera ilość, a dla kosztów logistyki pasuje kwota.

Wybór podstawy zmienia marżę poszczególnych modeli, chociaż suma zostaje 7 800 PLN. Dlatego regułę ustala się raz i nie zmienia co miesiąc: wtedy marże kuchni z różnych miesięcy można porównywać. Jeśli pozycja kosztów leży poza typem „Cost price”, nie trafi do raportu „Accumulated cost” i nie będzie czego rozliczać. Pozycje ustawia się przed pierwszym dokumentem.

Co właściciel widzi w raportach?

W raporcie „Gross profit” dla zamówienia na kuchnię stoją trzy liczby: przychód 13 000 PLN, koszt 9 350 PLN, zysk brutto 3 650 PLN. Rentowność to 3 650 / 13 000 = 28,1%. Narzut, czyli zysk do kosztu, to 3 650 / 9 350 = 39,0%. Oba procenty opisują te same pieniądze, więc w rozmowie z księgową warto się umówić, o którym mówimy.

Rozbicie po dokumentach pokazuje, które „Assembly”, wypłaty akordowe i rozliczenia złożyły się na koszt. Odpowiedź na pytanie księgowej jest w samym raporcie, bez telefonu na halę.

Dalej właściciel porównuje dwa modele. Umowna kuchnia „Klasyk” kosztuje 10 200 PLN.

Droższa kuchnia zarabia mniej. Żeby „Modern” dała 40% rentowności, jej cena musi wynosić 9 350 / (1 - 0,4) = 15 583 PLN. To o 2 583 PLN, czyli prawie 20%, więcej niż obecna. Właściciel decyduje, czy rynek wytrzyma taką cenę, i ma do tego liczby. Ceny „Klasyka” nie rusza.

Faktura podwykonawcy za krojenie może przyjść już po wysyłce kuchni. Wtedy koszt w sprzedaży aktualizuje się przez ponowne zatwierdzenie, które Bimp robi automatycznie po północy (Cost recalculation). Natychmiastowy wynik daje ponowne zatwierdzenie dokumentu sprzedaży.

Co to daje?

Właściciel dostaje mechanizm, który co miesiąc pokazuje zysk każdego wyrobu. Wycena „na oko” przestaje być jedynym sposobem: cenę można sprawdzić z kosztem, zanim trafi do umowy.

Technolog widzi odchylenie planu od faktu (200 PLN na kuchnię) i rozumie, gdzie materiałów idzie więcej niż norma. Ekonomista nie składa kosztu w tabeli z trzech źródeł, bo specyfikacja, akord i rozliczenie kosztów są już powiązane dokumentami. Bimp to chmurowy ERP dla producentów, tworzony na Ukrainie, a cały ten łańcuch działa w jednym systemie, bez eksportów między programami.

Ogólne zasady porównywania planu z faktem opisuje artykuł Jak policzyć techniczny koszt wytworzenia, gdy Excel się myli. Jak ustawić taką ewidencję na swoich wyrobach, pokazuje strona Bimp dla producentów.

Granice scenariusza

Scenariusz pokazuje wytworzenie według specyfikacji jednym „Assembly” i rozliczenie kosztów ogólnych według ilości. Produkcję etapową z zadaniami produkcyjnymi na każdy wyrób opisano w osobnym scenariuszu. Raport „Gross profit” daje marżę, a raport „Cost of Produced Goods” służy do porównania specyfikacji z faktem. Bimp sam nie zgaduje kosztów pośrednich: czynsz, prąd i stawkę montera najpierw wprowadza się do katalogów i dokumentów, i dopiero wtedy pojawiają się w koszcie. Część artykułów pomocy, na których opierają się kroki, ma status weryfikacji, więc nazwy przycisków warto porównać ze swoją wersją.

Koszt kuchni w umownej stolarni okazał się o 2 850 PLN wyższy od wartości materiałów: 2 200 PLN akordu i 650 PLN udziału czynszu, które wcześniej nigdzie nie trafiały.

Często zadawane pytania